نقش سرگرمی در کاهش استرس

دبیرکل انجمن دراماتراپی ایران معتقد است در شرایط جنگی یک دراماتراپیست یا نمایش‌درمانگر می‌تواند در کاهش استرس و اختلالات افراد پیرامون خود بسیار تأثیرگذار باشد.

به گزارش خبرنگار مهر، «ناگهانی بودن» مهمترین ویژگی حوادث غیرمترقبه و البته جنگی است؛ احتمالا به دفعات شنیده‌اید که «حادثه هیچ وقت خبر نمی‌کند». درست گفته اند، در مواقع جنگی به نظر می‌رسد شهروندان و خانواده‌ها بی پناه‌ترین و آسیب‌پذیرترین افراد و اولین قربانیان موقعیت‌های حادثه‌ای باشند، بر این اساس آگاهی از راهکارهای مواجهه با این موقعیت‌ها در کاهش آسیب‌های فردی و اجتماعی بسیار کمک‌کننده است.

اما در شرایط حادثه‌ای چه باید کرد؟ در این بین آگاهی از دانش دراماتراپی چه کمکی به ما می‌کند؟

مجید امرایی عضو موسس اتحادیه جهانی دراماتراپی راهکارهایی را پیشنهاد داده که به نظر می‌رسد بتوان آنها را به کار گرفت و از شدت عوارض روانی ناشی از بمباران و جنگ کاست.

امرایی در این باره به خبرنگار مهر گفت: گام نخست پذیرش موقعیت حادثه‌ای است؛ آگاهی از عوارض روانی ناشی از موقعیت‌های استرس‌زا امر مهمی است زیرا استرس و عارضه روحی و روانی پس از هر حادثه‌ای عنصری است همه‌گیر؛ پس از این منظر همه افراد در معرض تروما و عوارض ناشی از موقعیت‌های اختلالی هستند. گام دوم شناسایی افراد آسیب‌پذیرتر است افرادی مانند کودکان، سالمندان و بیماران.

این مدرس دراماتراپی تصریح کرد: در گام سوم باید بدانیم دراماتراپیست حق ندارد هیجانی شود. او باید تلاش کند کنترل شده‌ترین فرد موقعیت‌های تروماتیک باشد.

وی افزود: اینکه بدانیم حادثه رخ داده و باید اقداماتی صورت پذیرد نشان بلوغ و دانایی تراپیست‌ است. پس باید واکنش‌های توام با استرس لحظه‌ای خود و افراد پیرامون‌مان را طبیعی بدانیم و هیجانات لحظه‌ای خود و دیگران را هدایت کنیم.

نویسنده کتاب «نمایش درمانی و تئوری شخصیت» تأکید کرد: در همین زمینه عملکردها، اقدامات و فعالیت‌های خود و افراد پیرامون‌مان را به سرعت دسته‌بندی و لیست کنیم. این عمل محدوده و دایره مواجهه تراپیست را مشخص می‌کند. یافتن محل امن برای استقرار افراد و خانواده گام بعدی است.

عضو انستیتو هنردرمانی پاریس ادامه داد: قدم بعدی توجه به عناصر سرگرمی با هدف هدایت ذهن از شرایط حادثه‌ای است. در ادامه با دسته‌بندی بازی‌های زیستی (رفتارهای) گروهی کوچک با محدوده مشخص تراپیست گروه را با شرایط جدید هماهنگ می‌کند. در شرایط بحرانی گام بعدی یافتن ظرفیت‌های افراد پیرامون و ارزیابی‌های اولیه است. با این کار می‌توانیم اقدامات احتمالی خطرآفرین را شناسایی و گوشزد کنیم، این کار عملی پیشگیرانه است.

امرایی در ادامه سخنان خود گفت: در شرایط جنگی باید تلاش کنیم هم‌افزایی عملکردی ایجاد کنیم، یعنی زنجیره کار ایجاد کنیم زیرا در مواقع اضطراری فرایند مهمتر از نتیجه است. آگاهی از تقسیم نقش نکته مهمی است که در هدایت‌گری تراپیست بسیار اهمیت دارد تا متناسب با سطح عملکرد و کارایی اعضا خانواده و افراد پیرامون تقسیم کار کنیم.

این مدرس دانشگاه اظهار کرد: در شرایط بحرانی خصوصا شرایط جنگی شناسایی لوکیشن خانه، پناهگاه یا اردوگاه و یا هر کجا که شما و همراهان‌تان در آن اسکان دارید امر مهمی است زیرا در اقدام بعدی هویت‌بخشی نمایشی به فضاهای در اختیار و محیط های پیرامون بسیار با اهمیت است.

وی تصریح کرد: اینکه محل استقرار شما کجا است نکته مهمی است زیرا آگاهی از فضای بازی‌سازی‌ها در بازی‌گیری همراهان بسیار کمک‌کننده است.

این مدرس بین‌المللی دراماتراپی معتقد است اینکه در خانه یا پناهگاه یا سالن‌های تجمیع جمعیت‌های انبوه، اردوگاه، زیرزمین، مترو یا جنگل و ساحل هستیم بازی‌های محیطی مختص به خودش را می‌طلبد.

امرایی افزود: باید بدانیم در هر محیط چه عملکردها و بازیگیری‌هایی باید انجام دهیم و این امر نیازمند شناخت کافی از اکسسوار و ابزارهایی است که در آن محیط موجود است. اینکه پیدا کنیم وسایل موجود چه ظرفیت‌های کاربردی دارند می‌تواند در موقعیت‌های بازی‌سازانه بسیار کمک‌کننده باشد.

دبیرکل انجمن دراماتراپی ایران گفت: ابزارهای موسیقایی، آواها و لحن‌های آوایی خود ساخته، حرکات و اعمال ریتمیک، آواز و سرودهای گروهی و سرگرم‌کننده و در کل توجه به ظرفیت‌های ترکیبی هنرها بسیار مهم است. تمرکز بر ظرفیت‌های رفتاری و نقشی افراد شریک و حاضر در محل اقامت نکته مهم دیگری است که یک دراماتراپیست باید به آن توجه داشته باشد. ایجاد بازی‌ها و موقعیت‌های سرگرم‌کننده می‌تواند بخش مهمی از رفتارهای اضطرابی و هیجانی افراد را کنترل کند.

وی افزود: هرگز نباید فراموش کنیم در مواقع جنگی و بمباران افراد به دلیل نگرانی کم تحرک می شوند و ما و خانواده مان مجبوریم برای مدت زیادی با هم در یک محدوده کوچک زندگی کنیم؛ پس تراپیست باید نقش های فردی و ظرفیت های ارتباطی همه افراد را به خوبی شناسایی کند تا در زمان های مناسب از این نقش های فردی در موقعیت های هم افزای بازی و سرگرمی استفاده کند. در این شرایط از کارها و پیشنهادات گروهی که ذهن افراد را از استرس دور می‌کند استقبال کنید زیرا سرگرمی چالش‌های روابط بین فردی را به حداقل می‌رساند.

این استاد دانشگاه علوم و تحقیقات تصریح کرد: در گام بعدی دراماتراپیست باید خود را به عنوان یک کاتالیزور تلقی کند زیرا در این شرایط اثربخشی رفتارها بسیار مهم است. پس در شرایط جنگی اختلاف نظرها را به حداقل برسانید زیرا تصمیمات هیجانی و کم تعقل در جمع‌های نامتجانس به وفور دیده می‌شود. در شرایط جنگی از تشدید رفتارهای هیجانی جلوگیری کنید و رفتارهای سمی افراد را شناسایی و خنثی کنید.

امرایی در ادامه گفت: ترس و وحشت در شرایط جنگی واکنشی عادی است پس نگرانی و ترس دیگران را به سخره نگیرید زیرا آستانه تحمل افراد متفاوت است. تراپیست می‌داند که در شرایط ترومایی و جنگی باید از بحث و مجادله‌های بی‌نتیجه دوری کند. در شرایط ترومایی تلاش نکنید نظر خودتان را به هر قیمتی که شده به کرسی بنشانید.

این مدرس بین‌المللی دراماتراپی تصریح کرد: در درمان ترومایی و اورژانسی پذیرش شرایط فرد دچار حادثه بسیار مهم است زیرا ۵۰ درصد مسیر درمان را همین مسئله تسطیح می‌کند.

وی تصریح کرد: لحن سخن گفتن عنصر مهمی در آرام‌سازی افراد دچار مسأله است پس به عنوان دراماتراپیست دقت کنید اگر مجبور به اطلاع‌رسانی شدید خبرهای ناگوار را با لحن درست و به بهترین روش ممکن اطلاع دهید تا باعث تشدید عارضه و درد روانی نشوید. گفتار و کلام افراد در شرایط بحرانی اغراق‌آمیز می‌شود این عمل رفتاری خود بیانگر شدت درد روانی است پس درشت‌نمایی کلامی فرد دچار حادثه را ابتدا بپذیرید و سپس با کلام و میمیک صورت به سمت آرامش هدایت کنید.

امرایی گفت: آگاهی از تنوع لحنی ظرفیت مهمی است که یک دراماتراپیست باید به آن توجه داشته باشد. زیرا لحن شما هم می‌تواند تشدیدکننده و هم آرام‌کننده موقعیت‌های بحرانی باشد.

دبیرکل انجمن بین‌المللی دراماتراپی ایران گفت: اخبار حادثه‌ها را در جمع مدام تکرار نکنید. در خبررسانی‌ها تعادل داشته باشید. اگر خبری را در جمع مطرح می‌کنید در بیان خنثی باشید و سوءگیری نکنید. افرادی را که باعث تنش می‌شوند کنترل کنید و اگر غیرقابل کنترل هستند موقعیت ایشان یا افراد تاثیرپذیر را تغییر دهید.

وی در ادامه توضیح داد: از مشاوران زبده مشاوره بگیرید و اگر کسی از افراد پیرامون تان دچار توهم، هذیان، رفتار پر خطر و یا پرش افکار شد حتماً از یک روانپزشک کمک بگیرید زیرا در این چهار حالت تجویز دارو ضروری است. جلوگیری از حیف و میل مواد غذایی امر مهم دیگری است که باید به آن توجه داشت. کنترل و تقسیم به موقع خورد و خوراک و جلوگیری از ریخت و پاش مواد غذایی بسیار مهم است.

امرایی ادامه داد: اگر فردی دچار اضطراب شدید شد به آرامی پیرامون او را خلوت کنید و با صبوری و آرامش کنترل رفتارهای خطرآفرین را در دست بگیرید.

نویسنده کتاب‌های تخصصی دراماتراپی تصریح کرد: بازی‌های هم‌نشست و دورهمی در این مواقع بسیار کارساز هستند. پس توجه خاصی به سرگرمی‌ها و برنامه‌های شاد و سرگرم‌کننده داشته باشید. اماکن امن خانه و پیرامون خانه را شناسایی کنید. این اماکن را متناسب با سطح عملکرد خانواده و اعضا طراحی و موقعیت‌یابی بازی‌محور کنید تا در ساعات امن مورد استفاده قرار گیرند.

وی از غیرمستقیم‌گویی و بازی‌های خاموش و غیر ملموس که جزیی از رفتار خود فرد است به عنوان یکی دیگر از اقدامات و ظرفیت‌های حرفه‌ای دراماتراپیست یاد کرد که آگاهی و آشنایی با آنها در هدایت رفتاری افراد پیرامون و دچار حادثه بسیار موثر و مهم است.

این کارگردان تئاتر در پایان گفت: پیشنهاد افراد خلاق را پذیرا باشید. این پیشنهادها خود داروی روانی هستند زیرا به سرعت افکار بحرانی را هدایت می‌کنند. بازی‌ها را متناسب با سطح علاقه و توانایی افراد طراحی کنید. مراقب افراد سالمند، بیمار و کودکان باشید و به خود و دیگران اطمینان دهید که این شرایط گذرا است و روزهای خوب‌تری در راه است.

https://www.mehrnews.com/news/678316

6/%D